Σύντροφε ο παλιός ο κόσμος είναι πίσω σου!

Δύο λόγια για το Μάη του 68 στο Παρίσι

από Γ.Π. + Little John

Αντί προλόγου

"Ήταν μια γιορτή χωρίς αρχή και τέλος. Έβλεπα όλον τον κόσμο και δεν έβλεπα κανέναν, γιατί κάθε άτομο χάνονταν μέσα σ’ αυτό το αναρίθμητο και αεικίνητο πλήθος. Μιλούσα σ’ όλους χωρίς να φοβάμαι ούτε τα λόγια μου ούτε τα λόγια των άλλων, γιατί η προσοχή στρεφόταν κάθε στιγμή σε νέα γεγονότα, σ’ απρόσμενα συμβάντα." Μπακούνιν "εξομολόγηση"

Σύντομο χρονικό…

Τα τελευταία χρόνια, αναπτύχθηκαν ισχυρά φοιτητικά κινήματα στην Ιαπωνία, στις Ενωμένες Πολιτεία, στην Ιταλία, στην Δυτική Γερμανία και αλλού. Στην Γαλλία, όμως, το φοιτητικό κίνημα εξελίχτηκε γρήγορα σε ένα μαζικό κίνημα, που επεδίωκε να ανατρέψει την κοινωνικό – οικονομική δομή της κρατικοκαπιταλιστικής κοινωνίας. Μέσα σε δέκα μέρες το γαλλικό φοιτητικό κίνημα μεταμορφώθηκε σε μαζικό κίνημα. Στις 2 του Μάη, με διαταγή του πρύτανη, το πανεπιστήμιο της Ναντέρ έκλεισε τις πύλες του στους φοιτητές, την επόμενη μέρα κλείστηκε η Σορβόννη και η αστυνομία επιτέθηκε σε φοιτητές που διαδήλωναν. Τις επόμενες μέρες, οι φοιτητές έμαθαν να προστατεύονται από την αστυνομία φτιάχνοντας οδοφράγματα, πετώντας στους αστυνομικούς τις πλάκες πεζοδρομίων και βάζοντας στα πρόσωπά τους άφθονο χυμό λεμονιού για να εξουδετερώσουν τις συνέπειες των δακρυγόνων. Την Δευτέρα 13 του Μάη χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν στο Παρίσι και κηρύχτηκε γενική απεργία σε όλη την Γαλλία, μια βδομάδα αργότερα ολόκληρη η γαλλική οικονομία είχε παραλύσει.

Το πρώτο οδόφραγμα για την απόκρουση μιας αστυνομικής επίθεσης υψώθηκε στις 6 του Μάη. Οι φοιτητές χρησιμοποίησαν τα σιδερένια κιόσκια των εφημερίδων και αυτοκίνητα για να χτίσουν οδοφράγματα, και ξήλωναν τις πέτρες του λιθόστρωτου, που έριξαν ενάντια στους αστυνομικούς, σαν απάντηση στις βόμβες και χειροβομβίδες αερίων που τους έριχναν.

Την επόμενη μέρα το Καρτές Λατέν του Παρισιού βρισκόταν σε κατάσταση πολιορκίας, οι μάχες συνεχίζονταν, μια μεγάλη διαδήλωση ενάντια στην δεξιά εφημερία «Λε Φιγκαρό», διαμαρτύρονταν για τις προσπάθειες αυτής της εφημερίδας να υποκινήσει την χρήση βίας ενάντια στους φοιτητές. Κόκκινες σημαίες εμφανίστηκαν στις πρώτες γραμμές ατελείωτων διαδηλώσεων. Ακούγονταν η «Διεθνής» και οι διαδηλωτές φώναζαν « Ζήτω η Κομμούνα ».

Στις 19 Μάη, οι διαδηλωτές φοιτητές απαιτούν να ανοίξουν αμέσως όλα τα πανεπιστήμια και να αποσυρθεί η αστυνομία από το Καρτιέ Λατέν. Χιλιάδες φοιτητές, με τους οποίους είχαν ενωθεί νεαροί εργάτες, καταλαμβάνουν τους κεντρικούς δρόμους του Καρτιέ Λατέν, και υψώνουν πάνω από 60 οδοφράγματα. Την νύχτα της Παρασκευής, 10 Μάη, η αστυνομία πόλεων, ενισχυμένη από ειδικές δυνάμεις, επιτίθεται στους διαδηλωτές. Πολλοί απ’ αυτούς τραυματίζονται σοβαρά.

Μέχρι τότε, οι γαλλικές εφημερίδες, μαζί με το όργανο του ΚΚ, L’ UMANITE, χαρακτήριζαν το φοιτητικό κίνημα «μικροομάδες» και «εξτρεμιστές τυχοδιώκτες» Μετά, όμως από την καταστολή των φοιτητικών ταραχών από την αστυνομία, στις 10 Μάη, η ελεγχόμενη από τους κομμουνιστές Εργατική Ένωση, καλεί τους εργάτες σε γενική απεργία, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την κτηνωδία της αστυνομίας και συμπαράστασης στους φοιτητές. Όταν στις 14 του Μάη, ένα περίπου εκατομμύριο άνθρωποι διαδηλώνουν στους δρόμους του Παρισιού οι φοιτητές κραυγάζουν θριαμβευτικά « είμαστε οι μικροομάδες».

Την άλλη κιόλας μέρα, Τρίτη 14 Μάη, το κίνημα ξεπερνάει τα όρια των πανεπιστήμιων και εξαπλώνεται στα εργοστάσια. Το εργοστάσιο αεροπλάνων της Συντ-Αβιασόν που κατασκευάζει τα αεροπλάνα Κάραβελ, καταλαμβάνεται από τους εργάτες του. Την Τετάρτη, 15, Μάη, φοιτητές και εργάτες καταλαμβάνουν το Οντεόν, το Εθνικό Γαλλικό Θέατρο, στήνουν στο θόλο του επαναστατικές μαύρες και κόκκινες σημαίες και διακηρύσσουν το τέλος της κουλτούρας που απευθύνονταν μόνο στην οικονομική ελίτ της χώρας. Την ίδια μέρα σε όλη την Γαλλία, πολυάριθμα εργοστάσια, ανάμεσά τους και το εργοστάσιο αυτοκινήτων της Ρενώ, καταλαμβάνονται από τους εργάτες.

Δύο μέρες μετά την κατάληψη του εργοστασίου της Ρενώ ,οι φοιτητές της Σορβόννης οργανώνουν μια πορεία 8,5 χιλιομέτρων για να διαδηλώσουν την συμπαράσταση των φοιτητών προς τους εργάτες. Επικεφαλής της πορεία βρίσκεται μια κόκκινη σημαία και οι διαδηλωτές καθώς προχωρούν προς το εργοστάσιο, τραγουδούν την «Διεθνή» και φωνάζουν : «Κάτω το Αστυνομικό Κράτος», «Κάτω ο Καπιταλισμός» και «Αυτή είναι μόνο η αρχή, συνεχίστε τον αγώνα».

Στην είσοδο του εργοστάσιου της Ρενώ κυματίζει μια κόκκινη σημαία και μερικοί σκόρπιοι εργάτες, σκαρφαλωμένοι στην σκεπή του κτιρίου, ζητωκραυγάζουν τους φοιτητές που προχωρούν. Η κομμουνιστική ένωση που είχε καπελώσει την απεργία μέσα στο εργοστάσιο δείχνει συγκαλυμμένη εχθρότητα προς τους διαδηλωτές φοιτητές και οι κομματικοί ομιλητές στρέφονται ανοιχτά ενάντια στους φοιτητές που καλούν τους εργάτες να αναλάβουν τον άμεσο έλεγχο και να μιλάνε οι ίδιοι για λογαριασμό τους αντί να αφήνουν την ένωση να τους διευθύνει και να τους εκπροσωπεί.

Ενώ οι ραδιοφωνικοί σταθμοί εξακολουθούν να μεταδίδουν πως τα αιτήματα των φοιτητών αφορούν αποκλειστικά τις πτυχιακές εξετάσεις τους και τα εργατικά αιτήματα μόνο την αύξηση των μισθών, οι φοιτητές οργανώνουν Επιτροπές Δράσης και οι καταλήψεις εργοστασίων πολλαπλασιάζονται συνεχώς.

Στις αίθουσες διδασκαλίας και στα αμφιθέατρα του Πανεπιστημίου του Παρισιού βρίσκεται σε εξέλιξη μια πλατειά, πειραματικά, εφαρμογή της άμεσης δημοκρατίας. Το Κράτος, τα υπουργεία, οι σύγκλητοι των σχολών, τα προηγούμενα συμβούλια των φοιτητικών συλλόγων δεν αναγνωρίζονται πλέον σαν γνήσια νομοθετικά όργανα. Οι κανονισμοί ψηφίζονται από τα μέλη των γενικών συνελεύσεων. Οι επιτροπές δράσης έρχονται σε επαφή με απεργούς εργάτες και οι εργάτες πληροφορούνται με προκηρύξεις τις εμπειρίες που αποκτούν οι φοιτητές από την άμεση δημοκρατία. …

Απόσπασμα το κείμενο του Φ.Πέρλμαν "Η δεύτερη γαλλική επανάσταση", υπογεγραμμένο στις 18 Μάη 1968, από το βιβλίο "Το μήνυμα των οδοφραγμάτων, Μάης 1968", εκδ. Ελεύθερος Τύπος

Σκέψεις γύρω από τον Μάη του ‘68

Ο Μάης του ’68 υπήρξε ένα επαναστατικό ρεύμα που κινητοποίησε μέσα σε μερικές μέρες εκατομμύρια εργαζομένων. Η κινητοποίηση αυτή άρχισε το Γενάρη του ’68 στην Ναντέρ από τέσσερις ή πέντε επαναστάτες, που αποτέλεσαν αργότερα την ομάδα των «Λυσσασμένων» (Enrages) και έμελλε μέσα σε πέντε μήνες να οδηγήσει σε μια σχεδόν πλήρη διάλυση του Kράτους. Μέσα σε μια βδομάδα, ουσιαστικά, εκατομμύρια άνθρωποι αποτίναξαν από πάνω τους το φορτίο των αλλοτριωμένων συνθηκών, την ρουτίνα της επιβίωσης, την ιδεολογική παραποίηση και βρέθηκαν στο προσκήνιο της ιστορίας. Το άτομο αναγνώριζε τις δικές του δυνάμεις ως δυνάμεις κοινωνικές. Η ιεραρχική πυραμίδα του κοινωνικού ιστού είχε καταλυθεί. Δεν υπήρχαν πια ούτε διανοούμενοι, ούτε εργάτες αλλά επαναστάτες που συζητούσαν παντού, γενικεύοντας μια επικοινωνία από την οποία ένιωθαν αποκλεισμένοι μόνο οι εργατιστές διανοούμενοι και άλλοι υποψήφιοι διευθύνοντες. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες η λέξη «σύντροφος» βρήκε την αυθεντική της σημασία και χαρακτήριζε πραγματικά το τέλος των διαχωρισμών. Μόνο οι σταλινιστές κατάλαβαν γρήγορα ότι με το να μιλούν την γλώσσα των λύκων ανακάλυπταν καλύτερα ότι ήταν μαντρόσκυλα. Οι δρόμοι ανήκαν σε αυτούς που ξήλωναν τα πλακόστρωτα. Ο κεφαλαιοποιημένος χρόνος είχε σταματήσει. Χωρίς τρένο, χωρίς μετρό, χωρίς αυτοκίνητο, χωρίς δουλειά, οι απεργοί κέρδιζαν τον χρόνο που χάνονταν τόσο θλιβερά μέσα στα εργοστάσια, μέσα στους δρόμους, μπροστά στην τηλεόραση. Γυρνούσαν άσκοπα στους δρόμους, κάνανε όνειρα, μάθαιναν να ζούνε. Η παύση της εργασία έφερε στο μυαλό του καθένα την πρωταρχική αλήθεια : ότι η αλλοτριωμένη εργασία παράγει αλλοτρίωση. Το δικαίωμα στην τεμπελιά επιβεβαιώνονταν στις λαϊκές επιγραφές, όπως το «μη δουλεύεται ποτέ», «ζήστε χωρίς νεκρό χρόνο, απολαύστε χωρίς εμπόδια» Η εξαφάνιση της καταναγκαστικής εργασίας συνέπιπτε φυσιολογικά με την ελεύθερη πορεία της δημιουργικότητας σε όλους τους τομείς: επιγραφές, γλώσσα, συμπεριφορά, τακτική, τεχνικές αγώνα, αγκιτάτσια, τραγούδια αφίσες και εικονογραφημένα. Ο καθένας μπορούσε έτσι να μετρήσει την ποσότητα της χαμένης δημιουργικής ενέργειας σε περιόδους επιβίωσης, σε μέρες καταδικασμένες στην αποδοτικότητα της εργασίας, στα ψώνια, στην τηλεόραση, στην παθητικότητα που γίνεται βασική αρχή. Το εμπορευματικό σύστημα ήταν ο στόχος της επιθετικότητας που έδειξαν οι μάζες. Η έλλειψη χρημάτων, συνέπεια του κλεισίματος των τραπεζών, δεν έγινε αισθητή σαν ενόχληση αλλά σαν ξαλάφρωμα των ανθρωπίνων σχέσεων. Η πραγματική αλληλεγγύη συμπλήρωνε τα κενά στης ατομικής συντήρησης. Τρόφιμα μοιράζονταν δωρεάν σε πολλά μέρη κατειλημμένα από τους απεργούς.

Αυτοί που έστηναν οδοφράγματα δεν θεώρησαν ποτέ αναγκαίο να τους εξηγηθεί από τους εστεμμένους ή από τους εν δυνάμει γραφειοκράτες, για ποιον αγωνίζονταν. Ήξεραν πολύ καλά από την ευχαρίστηση που ένιωθαν, ότι αγωνίζονταν για τον εαυτό τους και αυτό τους αρκούσε. Τα εκατομμύρια αυτά των εργαζομένων γνώριζαν ότι έκαναν έναν αγώνα ενάντια στην εμπορευματική αλλοτρίωση, στην θεαματική παθητικότητα και τον οργανωμένο διαχωρισμό που ήταν οι κύριες επιτυχίες του καπιταλισμού και αυτές ακριβώς οι πλευρές αμφισβητήθηκαν με τον ξεσηκωμό του Μαη του ’68.

Μελετώντας κανείς βαθύτερα τα γεγονότα εκείνης της εποχής καταλήγει αβίαστα σε μερικά συμπεράσματα:

  1. Πρώτα- πρώτα ποια ήταν η ηγεσία αυτού του κινήματος; Ο Ζεσμάρ, ο Σωβαζύ και Κον-Μπετίτι μπόρεσαν να γίνουν οι φαινομενικοί ηγέτες ενός κινήματος χωρίς ηγέτες. Ο τύπος και η ραδιοτηλεόραση που αναζητούσαν αρχηγούς, δεν βρήκαν παρά μόνο αυτούς. Έγιναν έτσι οι αξεχώριστες φωτογενικές βεντέτες ενός θεάματος που στήθηκε βιαστικά πάνω στην επαναστατική πραγματικότητα.
  2. Η έκταση της απεργίας ανάγκασε τα συνδικάτα να κάνουν μια γρήγορη αντεπίθεση που αποκάλυψε με τρόπο που δεν χωράει αμφιβολία, το φυσικό τους ρόλο ς φύλακες της καπιταλιστικής τάξης μέσα στα εργοστάσια. Η συνδικαλιστική στρατηγική ακολούθησε τον κύριο σκοπό της: Την καταστροφή της απεργίας. Έτσι η CGT (Εργατική Συνδικαλιστική Ένωση) βραχίονας του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος αναγνωρίζει την απεργία αλλά αρνείται κάθε σύνθημα γενικής απεργίας με κατάληψη των εργοστασίων. Κι όμως οι εργάτες ψήφισαν παντού την απεριόριστη απεργία με κατάληψη των εργοστασίων. Οι γραφειοκρατικές συνδικαλιστικές οργανώσεις για να γίνουν κύριες του κινήματος που τις απειλούσε πήραν τον έλεγχο των επιτροπών που μεταβλήθηκαν αμέσως σε μια πραγματική αστυνομική δύναμη με τον ρόλο ν’ απομονώσουν τους εργάτες μέσα στα εργοστάσια και να εκφράζουν για λογαριασμό τους τις δικές τους διεκδικήσεις. Έτσι αντιμετώπισαν την μόλις γεννημένη αυτονομία του προλεταριάτου.
  3. Το ΚΚΓ επεδίωκε τον ίδιο σκοπό. Η "Ουμανιτέ" έγραφε "Η κυβέρνηση και τα αφεντικά παρατείνουν την απεργία"
  4. Στην σύγχρονη καπιταλιστική οργάνωση, όπως και τότε, τα συνδικάτα είναι ένας μηχανισμός που δουλεύει για την αφομοίωση του προλεταριάτου στο σύστημα εκμετάλλευσης και αποτελεί το καλύτερο οχυρό της τάξης των αφεντικών, την κύρια τροχοπέδη κάθε θέληση για ολοκληρωτική χειραφέτηση του εργαζόμενου.
  5. Στο εξής κάθε εξέγερση της εργατικής τάξης θα γίνει αρχικά ενάντια στα ίδια της τα συνδικάτα.
  6. Οι εργαζόμενοι μπήκαν στον αγώνα αυθόρμητα, οπλισμένοι μόνο με την εξεγερμένη τους υποκειμενικότητα. Η έκταση της βίας των πράξεών τους ήταν η αυθόρμητη απάντηση στην ανυπόφορο κυρίαρχη τάξη πραγμάτων. Τελικά όμως η επαναστατική μάζα δεν πρόφτασε να αποκτήσει μια ακριβή και πραγματική συνείδηση των πράξεών της και αυτή ακριβώς η ασυνέπεια μεταξύ συνείδησης και πράξης παραμένει το κύριο χαρακτηριστικό των ανεκπλήρωτων προλεταριακών επαναστάσεων.
  7. Η ιστορική συνείδηση είναι η απαραίτητη συνθήκη της κοινωνικής επανάστασης. Η εξύψωση της εργατικής τάξης σε ιστορική συνείδηση θα είναι έργο των ίδιων των εργαζομένων και μπορούν να το πραγματοποιήσουν μόνο με την αυτόνομη οργάνωση, που παραμένει μέσο και σκοπός της ολοκληρωτικής χειραφέτησης.
  8. Το κίνημα των καταλήψεων σκότωσε τον ύπνο όλων των αφεντικών του εμπορεύματος και ποτέ πια η καπιταλιστική κοινωνία δεν θα μπορέσει να κοιμηθεί ήσυχη, ως το τέλος της.

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Rene Vienet "Μάης 1968" Εκδ. Διεθνής Βιβλιοθήκη

Ο "γαλλικός" Μάης του ’68, έμελλε να γίνει το σήμα κατατεθέν των μεταπολεμικών επαναστατικών κινημάτων. Η ιστορική παραποίηση και οι «εξηγήσεις» του «φαινομένου» της εξέγερσης έδωσαν και πήραν. Ο Μάης θα καταντήσει ένα σύμβολο που συνειρμικά δημιουργεί εικόνες του τύπου: γαρίφαλα σε κάνες όπλων, χίπηδες και Τσε Γκεβάρα. Έτσι τουλάχιστον τον παρουσιάζουν οι θιασώτες της ξεπεσμένης αριστεράς και οι διαφημιστικές καμπάνιες για έναν εναλλακτικό καπιταλισμό. Το σύνθημα «πάρτε τις επιθυμίες σας για πραγματικότητα» υποδηλώνει πως υπήρξε μια κίνηση ανθρώπων που δεν κινούνταν με βάση το τι είναι «φυσιολογικό», που μέχρι τότε θα έλεγε κανείς πως το φυσιολογικό είναι οι εργάτες να ενδιαφέρονται για αυξήσεις και οι φοιτητές για τις εξετάσεις τους, αλλά το τι είναι δυνατό. Η κατάργηση δηλαδή των διαχωρισμών, της ιεραρχίας και το παράδειγμα των αμεσοδημοκρατικών συμβουλίων που εφαρμόστηκε ως επαναστατική πρόταση μέσα στα κατειλημμένα πανεπιστήμια. Οι προσπάθειες διάδοσης αυτού του παραδείγματος, πέρα από τους κατασταλτικούς μηχανισμούς του κράτους και την κυρίαρχη προπαγάνδα, σκόνταψε, όπως είναι γνωστό, και στην συνδικαλιστική αστυνομία αλλά και σε όλους εκείνους που προσπάθησαν να ηγηθούν ένα κίνημα το οποίο δεν το επιθυμούσε για τον εαυτό του. Το μήνυμα των οδοφραγμάτων λοιπόν ήταν η συνειδητοποίηση της δύναμης που μπορεί να έχει το άτομο όταν συλλογικοποιεί τις αρνήσεις του. Όταν ερχόμενο αντιμέτωπο με την καταστολή βλέπει πως τις επιθυμίες του τις παίρνει σοβαρά και το κράτος. Οι σύγκρουση με το πανεπιστημιακό καταστημένο ένωσε τους φοιτητές, οι συγκρούσεις στους δρόμους ένωσαν τους φοιτητές με μαθητές και νεαρούς εργάτες. Έτσι η αλληλεγγύη χτίστηκε σε ένα πρωτόλειο επίπεδο. Έπειτα έμελλε το παράδειγμα των καταλήψεων και της αυτοδιαχείρισης να το οικειοποιηθούν οι εργάτες όπως οικειοποιήθηκαν τις μορφές σύγκρουσης με την αστυνομία. Τα αποσπάσματα που παραθέσαμε πιστεύουμε πως διαφωτίζουν σε κάποιο βαθμό τα γεγονότα και μπορούν να αποτελέσουν αφορμή στον καθένα και στην καθεμιά για περαιτέρω ψάξιμο.

"Αυτή η έκρηξη προκλήθηκε από μικρές ομάδες που εξεγείρονται ενάντια στην σύγχρονη κοινωνία, ενάντια στην καταναλωτική κοινωνία, ενάντια στην μηχανική κοινωνία, είτε είναι κομμουνιστική όπως στα ανατολικά κράτη είτε καπιταλιστική όπως στην Δύση. Από ομάδες που εξ άλλου δεν ξέρουν καθόλου με τι θα την αντικαταστήσουν, και που τρέφονται με άρνηση, με καταστροφή, με βία, μ’ αναρχία, ομάδες που υψώνουν την μαύρη σημαία" - Ντε Γκωλ – Δήλωση στην τηλεόραση της 7ης του Ιούνη 1968

episfaleia
#4 Επισφάλεια;
(σε PDF)

Sergio
#3 Μια νύχτα με τον Sergio στη Ρώμη
(σε PDF)

Feminismos
#2 Ο εργατίστικος φεμινισμός στην Ιταλία του '70
(σε PDF)

Energeia
#1 Κατανονωντας το ενεργειακό ζήτημα
(σε PDF)

Metanstasteush
#3 Η μετανάστευση και οι αγώνες της
(σε PDF)

Metanstasteush
#2 Από τον ιταλικό Εργατισμό (Operaismo) στον «Αυτόνομο Μαρξισμό»
(σε PDF)

Metanstasteush
#1 Τα θέλουμε όλα!
(σε PDF)

Η συνέλευση της συντακτικής ομάδας του Black Out συναντιέται κάθε τετάρτη στην κατάληψη φάμπρικα Υφανέτ Ομήρου & Περδίκα (Κάτω Τούμπα) Θεσσαλονίκη